Các bài toán về mặt phẳng và mặt cầu
Kỳ thi ĐGNL ĐHQG Hồ Chí Minh
Trong không gian Oxyz, cho đường thẳng Δ:x−1−2=y2=z−21 và mặt phẳng (P):2x−y+z−3=0. Gọi (S) là mặt cầu có tâm I thuộc Δ và tiếp xúc với (P) tại điểm H(1;−1;0). Phương trình của (S) là:
Vì I∈Δ:x−1−2=y2=z−21 nên ta gọi I(1−2t;2t;2+t).
Vì (S) tiếp xúc với (P):2x−y+z−3=0 tại điểm H(1;−1;0) nên ta có: d(I;(P))=IH=R.
⇔|2.(1−2t)−2t+2+t−3|√22+(−1)2+12=√(2t)2+(−1−2t)2+(−2−t)2⇔|−5t+1|√6=√9t2+8t+5⇔25t2−10t+1=54t2+48t+30⇔29t2+58t+29=0⇔t2+2t+1=0⇔(t+1)2=0⇔t=−1
⇒I(3;−2;1) và R=IH=√6.
Vậy phương trình mặt cầu (S) là: (x−3)2+(y+2)2+(z−1)2=6.
Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho mặt cầu (S):x2+y2+z2−8x+2y+2z−3=0 và đường thẳng Δ:x−13=y−2=z+2−1. Mặt phẳng (α) vuông góc với Δ và cắt (S) theo giao tuyến là đường tròn (C) có bán kính lớn nhất. Phương trình (α) là:
Đường thẳng Δ:x−13=y−2=z+2−1 có 1 VTCP là →u=(3;−2;−1).
Vì (α)⊥Δ nên mặt phẳng (α) có 1 VTPT là →n=→u=(3;−2;−1). Khi đó phương trình mặt phẳng (α) có dạng 3x−2y−z+d=0.
Mặt cầu (S):x2+y2+z2−8x+2y+2z−3=0 có tâm I(4;−1;−1), bán kính R=√16+1+1+3=√21.
Gọi r là bán kính đường tròn (C), d=d(I;(α)).
Áp dụng định lí Pytago ta có: R2=r2+d2, do đó để r đạt GTLN thì d phải đạt GTNN (vì R=√21 không đổi).
Ta có: d=|3.4−2.(−1)−1.(−1)+d|√32+(−2)2+(−1)2=|15+d|√14≥0, suy ra dmin=0⇔d=−15.
Vậy phương trình mặt phẳng (α) cần tìm là: 3x−2y−z−15=0.