Dạng 1: Tính pH của dung dịch axit mạnh và bazơ mạnh
a. Tính pH của dung dịch axit mạnh
Quá trình điện li : HA → H+ + A-
Áp dụng công thức: pH = -log[H+]
b. Tính pH của dung dịch bazơ mạnh
Quá trình điện li : BOH → B+ + OH-
Áp dụng công thức: pOH = -log[OH-] => pH = 14 – pOH
Dạng 2: Tính pH của dung dịch khi pha loãng
- Dung dịch axit có pH = x1, thể tích V1. Thêm nước để pha loãng đến thể tích V2, pH = x2
+ Độ pha loãng: V2V1=10x2−x1
+ Thể tích nước thêm vào là: V2 – V1 = V1.(10x2 – x1 – 1)
- Dung dịch bazơ có pH = x1, thể tích V1. Thêm nước để pha loãng đến thể tích V2, pH = x2
+ Độ pha loãng: V2V1=10x1−x2
+ Thể tích nước thêm vào là: V2 – V1 = V1.(10x1 – x2 – 1)
Dạng 3: Tính pH của dung dịch thu được khi pha trộn 2 dung dịch không xảy ra phản ứng
- Tính thể tích của dung dịch thu được = tổng thể tích các dd pha trộn
- Trộn 2 dung dịch axit => ∑nH+=nH+(dd1)+nH+(dd2)
=> [ H+ ] =∑nH+∑V⇒pH=−log [ H+ ]
- Trộn 2 dung dịch bazơ => ∑nOH−=nOH−(dd1)+nOH−(dd2)
=> [ OH− ] =∑nOH−∑V⇒pOH=−log [ OH− ] ⇒pH=14-pOH
Dạng 4: Tính pH của dung dịch sau phản ứng hóa học
- Tính tổng số mol H+ và tổng số mol OH- và so sánh ion nào dư
- Thể tích dung dịch sau phản ứng = tổng thể tích các dung dịch đem trộn
=> tính nồng độ H+ hoặc nồng độ OH- dư => pH
* pHdd sau phản ứng < 7 ⇔ H+ dư;
* pHdd sau phản ứng > 7 ⇔ OH- dư